Het tuincomplex

   
   
   
   

Ligging

   
    Het Zonneveld bevindt zich midden in de Randstad. Op een stukje grond van 1,5 ha telen ruim negentig mensen op een natuurlijke wijze groenten, fruit en bloemen. Het gebied is in 1942 ingericht als moestuin om in de voedselbehoefte van grote gezinnen te kunnen voorzien. In de afgelopen zestig jaar is het uitgegroeid van een eenvoudige moestuin tot een plek waar leden en belangstellenden even tot de natuur kunnen komen.
   
   
Plattegrond

Kaart
   

Toegang

   
    Het gebied van Het Zonneveld ligt aan de Nachtegaallaan in Leiden, op de grens van Leiden en Oegstgeest. Het is ook voor niet-leden toegankelijk.

Wandelaars zijn welkom op de geasfalteerde paden tussen zonsopgang en zonsondergang. Honden zijn niet toegestaan.

   
         
   

Historisch gebied

   
    In het Zuid-Hollands landschap is het gebied waarin Het Zonneveld ligt, zeer bijzonder.

Het Zonneveld ligt aan de zeezijde van de oudste strandwal. Had Leiden al 5000 jaar geleden bestaan, dan zou het aan zee hebben gelegen. Tussen de strandwallen (ook wel 'geesten' genoemd) bestonden moerasachtige gebieden. Het Zonneveld ligt op de zeeklei tussen twee strandwallen als ook tussen twee landgoederen, aan de ene zijde het Bos van Bosman ('Houtheer' in de boeken van Jan Wolkers, in Leiden), aan de andere zijde het landgoed van Endegeest (einde van de geest, in Oegstgeest).
   
   

Opgravingen op het Pomonaterrein. Copyright Jacqueline Röst

  "Archeologen hebben bij opgravingen op het sportpark Pomona bij Leiden restanten van vijf waterputten, twee wagenwielen en een ladder uit de Romeinse tijd blootgelegd. Zij spreken van een unieke vondst en een voorbeeld van vroege ecologisch verantwoorde omgang met materialen"
   

Romeinen

Dat het hier om gebieden gaat met een zeer oude geschiedenis blijkt ook uit opgravingen die in 2000 zijn verricht op het Pomona-terrein dat aan Het Zonneveld grenst. Archeologen hebben hier onder meer een skelet van een op rituele wijze begraven paard en restanten van waterputten uit de Romeinse tijd blootgelegd. Twee van de waterputten waren zelfs gebouwd op een oud Romeins wagenwiel. Ook zijn er Romeinse potten gevonden. De opgravingen hebben duidelijk gemaakt dat in de eerste eeuwen na Christus, op deze plaats - zo dicht bij de Rijn - al mensen hebben gewoond. Slechts enkele kilometers naar het westen, liggen de restanten van de Castella van Valkenburg. Dat er contact is geweest tussen de inheemse bevolking en de Romeinen blijkt uit de vondsten van de wagenwielen en restanten van een olijfolievat en zelfs een duig van een wijnvat. Het is dus niet ondenkbaar dat ook onder Het Zonneveld nog Romeinse resten liggen.

 

  NRC Handelsblad 30 mei 2000
    Romeinse potten die op het Pomonaterrein zijn opgegraven. Copyright Jacqueline Röst   Enkele van de op het Pomonaterrein gevonden Romeinse potten
   

Middeleeuwen

Bij de opgravingen zijn twee boerderijen gevonden die uit de Middeleeuwen stammen.

   
   

Heden

De extensieve bewoning heeft in de loop van de laatste honderd jaar plaats gemaakt voor de wijken die Leiden voor zijn burgers moest bouwen (bijvoorbeeld de aangrenzende Vogelwijk). Mede dankzij het feit dat Het Zonneveld zowel op grondgebied van Leiden als van Oegstgeest ligt, is Het Zonneveld nog zoals het in de jaren veertig is opgericht.

   
    Op en rond Het Zonneveld liggen ook enkele pestbosjes, eilandjes waar vroeger vermoedelijk koeien werden begraven die leden aan miltvuur. Nu zijn dit beschermde gebieden.