TUINTIPS VOOR IEDEREEN!

De kunst van het composteren

Ik heb gezien dat veel tuinders een of meerdere compostvaten hebben. De compostbak (van hout) of de composthoop komt weinig voor. Daarom vertel ik nu vooral iets over het composteren in een compostvat.
Composteren is in zoverre een natuurlijk proces, dat je probeert de afbraakprocessen te versnellen die in de natuur ook plaats vinden. Daarbij spelen tal van levende organismen een rol, onzichtbare zoals bacteriën en schimmels, maar ook wormen, pissebedden, mijten, springstaarten. Deze laatste ongewervelde dieren worden weer gegeten door kevers, duizendpoten en oorwormen. Maar deze wezentjes kunnen alleen goed functioneren als hun leefomstandigheden ook gunstig zijn. Dat betekent bijvoorbeeld voor de bacteriën en schimmels dat ze veel zuurstof nodig hebben, en dat de aangeboden organische stoffen (groenafval en bruinafval zoals takjes, stro e.d.) verkleind worden. Hoe kleiner de stukjes, hoe groter het oppervlak en hoe sneller de vertering. Bacteriën breken namelijk de celwanden af. Door de werking van de bacteriën neemt de temperatuur in het compostvat toe (broeifase van het composteren). Daarna begint de afbraakfase.
Er is een heel handig boekje over composteren* voor hobbytuinders. Daarin worden allerlei compostregels genoemd:

• meng groen materiaal (vooral stikstofhoudend) met bruin (houtig) materiaal dat meer koolstof bevat. Anders gezegd: meng nat met droog materiaal.

• verklein het organisch materiaal. Dus geen hele takken (moeten versnipperd worden).

• meng het materiaal steeds (omzetten van de compost: dit geldt vooral voor de compostbak en composthoop)), dus niet teveel van hetzelfde tegelijk (bijvoorbeeld gemaaid gras).

• zorg voor goede beluchting. In een compostvat betekent dat wekelijks beluchten met een beluchtingstok (diep insteken, kwartslag draaien en er uit trekken). De gaatjes onder in een compostvat dienen ook om lucht toe te laten. Dit gaat echter niet als het vat wegzakt in de aarde en de lucht er niet bij kan komen. Dus het vat beter op een paar stenen zetten waar wat ruimte tussen is. Voor beluchting is het ook belangrijk dat er onderin wat grover materiaal in het vat wordt gelegd.

• let erop dat het vochtgehalte voldoende is; dus voorkom uitdroging, maar het mag ook niet te nat worden omdat het geheel dan kan dichtslibben.

• voeg geen aarde of zand toe, want daardoor wordt het verteringsproces vertraagd.

Als men zich aan deze regels houdt kan het eigenlijk niet mis gaan en krijg je prachtige compost (door liefhebbers het zwarte goud genoemd), die je voor allerlei doeleinden kunt gebruiken.

Henk Verhoog

* Ivo Pauwels: 101 Compostvragen. Uitgeverij Lanno / TERRA.